Birleşik Isı ve Güç Sistemleri: Kojenerasyon ve Trijenerasyon

Kojenerasyon sistemleri başta doğalgaz olmak üzere diğer yakıtların bir motor veya türbinde yakılarak elektrik ve ısının birlikte üretildiği birleşik enerji sistemleridir. Diğer bir ifadeyle kojenerasyon, enerjinin aynı sistemden eş zamanlı olarak hem elektrik hem de ısı biçimlerinde beraberce üretilmesi ve işletmelerin kullanımına sunulmasıdır. Bu bağlamda diyebiliriz ki, kojenerasyondaki en büyük amaç birincil yakıt enerjisinden en yüksek oranda yararlanmaktır.

Genellikle, elektrik ve ısı enerjileri bağımsız olarak ayrı ayrı temin edilirken kojenerasyonda söz konusu enerjiler eş zamanda üretilir. Bu anlamda kojenerasyonun temel mantığında güç üretimi yapan makinanın atık ısısından yararlanma vardır ve bu sayede hem enerji verimliliği ve çeşitliliği arttırılmış olur hem de iki enerji biçiminin bağımsız şekilde ve ayrı süreçlerde üretilmesinden daha ekonomik sonuçlar doğar.

Kojenerasyon sistemlerinde türbin veya motor elektrik üretmek üzere jeneratörü çalıştırırken, diğer yandan egzoz gazları ve motor soğutma suyu vasıtasıyla önemli miktarda ısı üretilmektedir. Üretilen ısının ise atık ısı kazanı veya eşanjörler kullanılarak buhar, sıcak su, kızgın su, kızgın yağ veya sıcak havaya dönüşümü sağlanır.

Trijenerasyon sistemlerinde ise enerji; elektrik, ısıtma ve soğutma olarak üç farklı biçimde eş zamanlı olarak işletmelerin kullanımına sunulabilmektedir.

Trijenerasyonun kojenerasyondan farkı ise sisteme dahil edilen soğutma sistemi sayesinde, üretilen ısının dönüştürülerek soğutma ihtiyaçları için de kullanılabilmesidir. Trijenerasyon sistemleri mevsimsel veya sürekli soğutma ihtiyacı olan işletmelere uygulanarak tasarruf ve verimlilik elde edilmektedir.

Birleşik Isı ve Güç Sistemleri: Kojenerasyon ve Trijenerasyon